Omuliro mu bibiina bya basuubuzi:Ababikulira Bagala kwetta lwa Ssente za Jajja

BYA:MUSASI WAFFE

Obubonero obuliwo bwonna bulaga nti singa John Kabanda akulira Federation of Uganda Traders Association(FUTA),Issa Ssekito akulira Kampala City Traders Association(KACITA),Godfrey Katongole akulira Uganda National Traders’ Alliance(UNATA) ne Dr.Thaddeus Musoke Nagenda akulira National Enterpreneurs and Traders Association(NETA) basisinkana mumasanganzira,basobolera ddala okweyisamu ebyuma.

Abakulembeze be bibiina bya basuubuzi bano ssente z’omuwi w’omusolo omukadde w’enkoofiira zabasigamu okumukakanyiza ku busungu bwa basuubuzi obuyinza okumujja mu ntebe ewooma ye kajiiko natabula abatusiza ku kwagala okwegwa mu malaka buli omu aleese munne obulamu bw’ensi eno obumpi.

EMMANDUSO Y’OLUTALO LWABWE

Abakulu bano babadde bamaze akabbanga nga babojagana nga obukoko obuto naye ekizimba okusaaba eddagala ekyenkanide awo kyavude ku nnyonta ya buli omu okwagala okwawula ku ssente Ssaabaminisita Robinah Nabbanja ze yasuubiza okuliyirira abasuubuzi abafiirwa emmali yabwe mu mataba agava ku nkuba eyatonnya ku nkomerero y’omwezi oguwede,yabawaliriza okwegirayo enjala mu lujjudde.

Bano,buli omu mu mutiima gw’okwagala okulaga nti abasuubuzi gwe bakkiririza mu,bakwata ebitabo ne bayilo ne besoga akeedi amataba ze gayingirira ne batandiika okuwandiika abasuubuzi abafiirwa emmali yabwe ne ssente ezigibalirwamu basobole okunabuula embalirira y’okubaliyirira gye baali bagenda okwanjula mu ofiisi ya Ssaabaminisita basobole okwawulako ssente ezinabayisa munaku enkulu.

Kigambibwa nti abakulu bano,essawa eno buli omu ali mukulobinga banene mu State House ne mw’ofiisi ya Ssaabaminisita neya ED wa Kampala ssente z’okuliyirira abasuubuzi baziyise muye era nti mukwongera okubaperereza abanene bano,buli omu ali mukusiga munne akassa.

Katongole mukwongera okufuula ka firimu ke akaddala,nga 3 omwezi guno yaddukira mu kooti nga ayagala ekake gavumenti n’omuggaga omuto Hamis Kiggundu baliyirire mubwangu abasuubuzi abalyeyo mu 300 emmali yabwe yonna eyafiira mu mataba wabula kino abasigade bakiwakanya kubanga;

1)okwetolora ensi yonna tewali musango gwekusa kubigwa bitaraze gyegwali guse gavumenti mu vvi kubanga ssi ye Katonda atonyesa enkuba

2)Kijja ku baberera kizibu nnyo okuleeta obujjulizi obukakasa nti amazzi agayingira mu maduuka gabwe gaava ku Ham okuzimba ku mwala nga ate ne bulijjo enkuba wetonnya gayingira mu bizimbe mwebakolera.

3)Kyali kigenda kuba kizibu nnyo abasuubuzi okuleeta obujjulizi obukakasa nti ssente zebabalirira mu mmali yabwe eyaffa zezo entuffu kubanga ne zimu ku receipt kwebasasulira emmali eyo amazzi gali gazononye ekitegeza nti ebbulwa ly’obujjulizi obwo kugenda kuwaliriza gavumenti okulagira URA egoberere engeri abasuubuzi bano gyebabade basasulamu emisolo.Embeera eno eba egenda kuvirako gavumenti okuzuula emisolo egisinga abasuubuzi gyebabade tebasasuula mu bulambulukuffu effundikire nga ebakubye n’engasi.

4)Omusango guyiza okusalibwa oluvanyuma lwe mmyaka 10 songa abasubuuzi kye basinga okwetaga ye kapito omutinitini bademu bakole.

Kabanda ne Ssekito newankubade babade balemelako nti abasuubuzi bagende n’enkaata ey’obukade 10 gavumenti gyeyagala okubawa,Musoke weyasomye embeera nalaba nga bandimusinga ensumika olwokubanga ekibiina kye kikyali kipya,yasazewo bonna bafirwe weyalese ekiteeso nti mu kifo kya gavumenti okuliyirira abasuubuzi,ebasasuliremu lenti okumala emmyezi nga 6 era ebakendereze ne ku misolo okumala omwaka nga gumu.

LWAKI KABANDA NE KATONGOLE BEEYAGALIZA NTAANA

Newankubade Kabanda ne Katongole omukwano gwali gubasaza mu kabu,essawa eno omu ne wawulira nti munne mulwadde nnyo tasobola nakuwereza yade ennusu 50 eza katunda.

Katongole ku kkono,Kabanda ku ddyo

Bano ababamnyi batutegezeza nti oluvannyuma lw’okulwanyisa omusolo gwa EFRIS,bakanya bakoole federesooni y’abasuubuzi basobole okwongera okusuula KACITA jajja w’ebibiina bya basuubuzi mu ggwanga.Okusobola okusikiriza ebibiina bya basuubuzi ebirala okubegatako,balaga obumu Kabanda weyagatta ekibiina kye ekya New Generation Traders Association(NGTA) kukya Katongole ekya Kampala Arcders Traders Association(KATA) era nga bamaze okuweeza bamemba,bawandiisa federesooni ya FUTA mu manyi.

Omukade w’Entebbe oluvannyuma lwaba ISO okumuwa alipoota eyali ekakasa nti obusajja bwali bulina abasuubuzi bangi abali babakirizamu okusinga ku KACITA,yabayita mu Statehouse abagyemu era ku lunaku mulindwa omukade basobola okumutuuza mu ddagala nabasibuza obukade 150.Engeri ensolo gyebali bagiyize bonna,balina kugigabana kyenkanyi naye Kabanda ssente ezisinga obungi yazezibika nga yekwasa obusonga songa.Obuluvu bwa Kabanda Katongole bwamwewunyisa nnyo era mubusungu yasalawo okwekutuula ku Kabanda era wano wava okukola federesooni ye eya UNATA

Katongole ne Kabanda buli omu kati yeyita Pulezidenti w’abasuubuzi kyoka w’obabuuza ku bombi ani omutuffu,buli omu asooka kulangira munne okubeera omufeere.Kabanda olumala akunyonnyola nti ye Pulezidenti omutuffu kubanga federesooni ye yeyasooka okuwandiisibwa ate wotukirira Katongole akukakasa nga wali Pulezidenti w’abasuubuzi omutuffu kubanga bebamulonda era ayongerako nti ye ne gavumenti emumanyi nga yensonga lwaki ku lunaku lwatongoza federesooni ye Minisita Omuwanika Matia Kasaija yaliwo ekitali ku mukolo gwa Kabanda okutali yadde omukungu okuva mu gavumenti.

SSEKITO NE NAGENDA NABO BAGALA KWETTA

Empalana ya Ssekito ne Musoke ate yo ndalamuko kubanga singa babasibira mu kisenge kye kimu,bagenda okugulawo nga omu asse munne.Bano basooka kulwanira bwa Ssentebbe bwa KACITA.Oluvannyuma lwa Everest Kayondo eyali Ssentebbe okuffa COVID-19 mu 2021,boodi yalonda Musoke eyali Ssabawandiisi okuba Ssentebbe ow’ekiseera okumala emyezi 6 n’ekigenderwa eky’okubayisa mukiseera ekyo’kukungubaga naye nga eyali Pulezidenti Godfrey Lukwongwa Binaisa weyagamba nti entebe ewooma,emyezi 6 wegyagwako bannyini kakomo Musoke webamusaba akabadize,yagana era yajanga ayongezayo okulonda nga yekwasa obusongasonga.

Ssekito ku kkono,Nagenda ku ddyo

Musoke Ssekito weyamuteeka ennyo kukinyiga ategeke okulonda,yagezako okumugya ku kifo kye eky’obwogezi nga yesigama ku kya Ssekito okuba omukade.Ssekito weyasimatuuka okugobwa,yasalira ddala puleesa.

Abamanyi Ssekito batugambye nti aliffa tasonyiye Nagenda lwokumulyamu olukwe nagenda mu State House natamutwala atenga nga yeyali omutwe omukulu lwaki Pulezidenti yali asabye okubasisinkana.Musoke mukugenda yagenda n’abakulembeze be bibiina ebirala.Nga batuuse Pulezidenti yamagamaga musajja we Ssekito nga tamulaba.Weyamubuuza Musoke yamutegeza nga ekimbe wekyali kimugwiride natasobola kugya.Nga bavudeyo Ssekito yasaba Musoke afazaali amuwe ku ssente zebali babawade nagana nga agamba nti ssente bali bakuzigabanya abo bokka abaliyo.Mubusungu Ssekito yatuuza olukiiko lwa banamawulire mweyekokolera Musoke olwokumuyita emabega era kabula kata ayoze ku munnye.

Nga webagamba nti Katonda wa banaku teyebaka,zaali teziri busa nga Musoke yesimbawo kubwa Loodi Meeya.Engeri gyebali bamukowa edda,Ssekito ne bane  besigama ku kawayiro akagana omukulembeze mu kibiina kyabwe okwenyigira mu byobufuzi okumujamu obwesige era weyagezako okuwalira,ofiisi ye bagigala mpaka weyapondoka nawayo obuyinza.

Mukutya eddogo Ssekito weyali ayingira ofiisi nga Ssentebbe omugya yaleeta bamaseeka abagisomeramu eduuwa enkambwe kwo n’okunnyokeza obubaani okugooba shaitan.

Nagenda newankubade kati yatandiikawo ekibiina kye ekya NETA,akasajja kalina ku Ssekito ka kyaasa kiramba.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *